Naslag
Glossarium, strategische begrippen zonder ruis
Strategie is een van de meest uitgeholde vakgebieden ter wereld. Dit glossarium zet de kernbegrippen scherp neer, kort genoeg om te scannen, precies genoeg om onder te bouwen. Bedoeld als index naar dieper materiaal.
Ansoff-matrix
Keuze-instrument met vier groeirichtingen: marktpenetratie, marktontwikkeling, productontwikkeling, diversificatie.
De Ansoff-matrix zet bestaand vs. nieuw af tegen product en markt. Nut zit niet in het aanwijzen van 'de juiste' richting, maar in het expliciet maken van welke drie groeirichtingen je bewust níet kiest.
Blue Ocean
Strategie waarbij je concurrentie irrelevant maakt door een nieuwe markt te creëren in plaats van in een bestaande te vechten.
Blue Ocean is een sterk framework maar wordt vaak verward met 'iets nieuws bedenken'. Kern: waarde toevoegen en tegelijk kosten wegnemen via het ERRC-grid (Elimineren, Reduceren, Raise, Create).
Diagnosesessie
Eerste inhoudelijke stap: van een gepresenteerd symptoom naar één scherp gedefinieerd strategisch probleem.
Eindproduct is géén advies, maar de goede vraag. Dit denkwerk wordt vooraf gefactureerd en verrekend zodra we aan de oplossing samenwerken. Voorkomt dat er maanden wordt geïnvesteerd in de verkeerde richting.
Diversificatie
Groeistrategie waarbij je zowel nieuwe producten als nieuwe markten betreedt, de gevaarlijkste van de vier Ansoff-richtingen.
Voelt strategisch en spannend, resulteert in praktijk vaak in verlies van focus en gebroken cash. Alleen zinvol als bestaande kernactiviteit sterk staat én het nieuwe echt aanpalend is.
Groeifasen
Vier fasen die een bedrijf doorloopt: start-up, early-growth, scale-up, volwassen. Elke fase vraagt een ander besturingsmodel.
Herken de fase aan het huidige knelpunt, niet aan omzet. De meeste bedrijfscrises zijn overgangscrises tussen twee fasen, niet operationele crises.
Groeiplan
Compact besluitendocument (5 tot 15 pagina's) dat vastlegt hoe een bedrijf de komende 12 tot 24 maanden groeit.
Geen budgetsheet en geen ondernemingsplan. Vijf onderdelen: diagnose, één strategische keuze, twee tot drie initiatieven, leading indicators, niet-doen-lijst.
Groeistrategie
De handvol keuzes waarmee een bedrijf gericht omzet en marge laat groeien, geen marketingplan en geen ambitieverklaring.
Een groeistrategie beantwoordt: welke markt, welk aanbod, welke klant, welke motor. Alles daaromheen is uitvoering.
Leading indicator
Signaal dat vooruit wijst, bijvoorbeeld pipeline-kwaliteit, en binnen weken beweegt.
Onderscheid met lagging indicators (omzet, marge). Strategie-executie stuur je op leading, niet op lagging, anders zie je het te laat.
Marktpenetratie
Groeien binnen bestaande markt met bestaand aanbod, de veiligste en meest onderschatte Ansoff-richting.
De meeste mkb-bedrijven laten in hun huidige markt maandelijks tienduizenden euro's liggen voordat nieuwe markten of producten überhaupt zinvol worden.
Niet-doen-lijst
Expliciete lijst van initiatieven, klanten of markten die bewust níet worden aangepakt in de komende periode.
Het onderscheid tussen strategie en wensenlijst. Zonder niet-doen-lijst verzuipt elke strategie binnen twee kwartalen.
OKR
Objectives and Key Results, lichte doelmethode: één inspirerend doel met drie tot vijf meetbare uitkomsten per kwartaal.
Werkt in mkb en scale-ups mits radicaal versimpeld. OKR's zijn geen KPI's: ze beschrijven verandering, geen bestaande performance.
Product-market fit
Situatie waarin een markt sterker aan je product trekt dan jij eraan hoeft te duwen.
Nederlandse founders claimen PMF vaak te vroeg. Vier signalen: hoge organische groei, retentie boven benchmark, klanten die zelf uitleggen, en verkopen dat sneller gaat dan het team aankan.
Scale-up
Fase waarin een bedrijf twee jaar op rij met minstens 20% groeit én het bestaande besturingsmodel meetbaar begint te kraken.
De gevaarlijkste fase. Founder-led besluitvorming wordt bottleneck; er moeten managementlagen, systemen en beslissingsrechten bij. Zie ook: groei-paradox.
Strategie
Een geheel van samenhangende keuzes over waar je wel en waar je niet speelt, en hoe je daar wint.
Strategie is geen plan en geen visie. Test: als het document geen expliciete keuzes bevat over wat je niet doet, is het geen strategie.
Strategie executie
Het doorlopende besturingsritme waarin een gekozen strategie zichtbaar wordt in wekelijkse micro-keuzes.
Geen projectplan. Faalt bijna nooit door slechte plannen, wél door te veel initiatieven, verkeerde indicatoren en het ontbreken van een niet-doen-lijst.
Strategie implementatie
Eindige, projectmatige uitrol van een gekozen strategie (governance, systemen, ritme) in 60 tot 180 dagen.
Verschilt van executie: implementatie eindigt, executie is doorlopend. Begin met governance, niet met tools.
Strategisch adviseur
Adviseur die keuzes afdwingt over waar het bedrijf de komende 12 tot 36 maanden op stuurt, geen consultant, geen coach.
Zit tussen coach (werkt aan jou) en consultant (levert rapport) in. Levert een besluit, geen slide-deck.
Verder lezen
Herken je dit vraagstuk? Leg het voor.
Dien je probleem in →